Yola terk nedir? Arsada yol payı neden istenir, nasıl olur

Yola terk, imar planında yol olarak görünen kısmın tapuda kamuya bırakılması işlemidir. Ancak yola terk her zaman ‘bedelsiz’ değildir; ifraz-tevhit, parselasyon ve ruhsat sürecine göre şartlar değişir. Yola terk yapılmadan ruhsat çıkmayabilir ya da parsel alanı beklediğinizden küçülebilir. Arsa alırken yola terk kontrolünü baştan yaparsanız sürprizleri kesersiniz.

Yola terk nedir diye soranların çoğu aynı noktada takılıyor: arsa sınırı yola taşmış mı, imar planında yol genişliği değişmiş mi, belediye bu işi nasıl istiyor? Bu süreç; imar durumu alınması, harita mühendisi tarafından hazırlanan aplikasyon/terk krokisi, encümen kararı ve tapu tescili adımlarından geçer. Neden önemli? Çünkü parselin net m²’si değişir; ruhsat, ifraz ya da tevhit dosyası buna bağlanır. Yola terk fiyatı sabit değildir; bedelli/bedelsiz ayrımı ve yerel uygulamalar sonucu etkiler. Avantajı, imar parseline yaklaşmak ve satışta belirsizliği azaltmaktır. Hesaplama için basit mantık: terk alanı = brüt alan − tescilli net alan. Bu kontrolü Excel’de de tutarsın ama sahada WhatsApp notu kaybolur; emlak crm veya emlak programı, evrak ve tarihleri rahat ekranda toplar. CRM fiyatları değişir; mesele fiyat değil, takibin dağılmamasıdır.

YOLA TERK NE DEMEK, NEDEN BELEDİYE İSTER?

Yola terk haberinde şu detay atlanırsa yanlış karar çıkıyor: “yol” diye görünen yer her zaman fiili yol değildir, ama plan üzerinde yol ise işlem kapıya dayanır. Yola terk; uygulama imar planında yol/park gibi umumi hizmete ayrılan kısım için, parselin o bölümünün kamu lehine tapuda bırakılmasıdır. Belediye bunu kimi dosyada ruhsat öncesi, kimi dosyada ifraz–tevhit içinde, kimi dosyada da 18. madde parselasyonun parçası olarak ister. Çerçeve, 3194 sayılı İmar Kanunu ve arazi/arsa düzenlemesi mevzuatıyla okunur. 

“Benim arsamda yol yok” diyenin düştüğü klasik çukur

Sahada en sık senaryo şu: yatırımcı parseli gezip “yol kenarı” sanıyor, ama belediye imar durumunda başka bir yol genişliği gösteriyor. Bu fark görülmezse, “terk yok” diye alınan arsanın bir kısmı dosyada gider; sonra da “niye metrekare düştü?” kavgası başlar. İmar planı üstündeki yol ile fiili yol aynı şey değildir; kontrol, plan-pafta ve imar durumu üzerinden yapılır.

Mini snippet: Yola terk nedir sorusunda net tanım şudur: plan üzerinde yol olarak ayrılan kısım tapuda kamuya bırakılır. Ancak bu, her dosyada aynı evrakla ilerlemez; imar planı ve belediye işleyişi belirler. Etkisi nettir: net alan küçülür, ruhsat takvimi değişir.

NE OLDU? Bugün (19 Aralık 2025) itibarıyla pratikte iki kapı var: 15–16. madde ifraz/tevhit terkleri ve 18. madde parselasyon düzeni. İş çoğunlukla encümen kararı ve tapu tesciliyle biter.

YOLA TERK HANGİ DURUMLARDA ÇIKAR: İFRAZ, TEVHİT, PARSELASYON

Yola terk haberinde şu detay atlanırsa yanlış karar çıkıyor: “yola terk” tek bir işlem değil, farklı dosyaların ortak çıktısıdır. İfraz (parsel bölme) ve tevhit (parsel birleştirme) yapılırken, parsel sınırı planla uyumlu değilse idare “önce terk” der. Parselasyon tarafında ise 18. madde uygulamasıyla düzenleme ortaklık payı (DOP) ve kamu alanları kurgusu devreye girer; burada mantık daha sistematiktir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü+1

İfraz–tevhit dosyasında neden “kilit” olur?

Emlak ofisi bazen “böl, sat kolay” diye düşünür; ama ifraz/tevhit, imar adası ve yol cephe şartlarıyla yürür. İdarenin istediği terk yapılmadan yeni parsel oluşmaz. Mikro senaryo: 400 m² diye pazarlanan yer yol genişliği nedeniyle 355 m²’ye düşer; alıcı geri gelir.

YOLA TERK DOSYASI NASIL HAZIRLANIR: EVRAK + HARİTA

Yola terk haberinde şu detay atlanırsa yanlış karar çıkıyor: “dilekçe verdim bitti” sanılır, oysa dosya harita işiyle başlar. Belediyelerin çoğu; tapu kaydı, kimlik, imar durumu, harita mühendisinin hazırladığı terk krokisi ve teknik rapor ister. Evrak dili genelde standarttır.

Harita mühendisi neyi hazırlıyor, neden onsuz olmuyor?

Yatırımcı “çizim işi” diye hafife alır; ama işin kırıldığı yer burasıdır. Harita mühendisi, imar planı ile kadastro verisini çakıştırır; terk edilecek alanı ölçer ve aplikasyonu hazırlar. Ölçüm hatalıysa tapu tescili geri döner.

Saha tipi evrak listesi (örnek mantık)

• Tapu fotokopisi / kayıt örneği
• İmar durumu belgesi
• Yola terk–ifraz–tevhit haritası (yetkili mühendis)
• Dilekçe + imza beyanı (belediye isterse)

Arsa alımında kontrol listesini geniş tutmak isteyenler için şu rehber, “evrak-mantık” tarafını sade anlatıyor Köyden Arsa Alırnek Nelere Dikkat Etmelisiniz.? 

Aşağıdaki tablo, dosyada en sık patlayan noktaları “kısa ve net” toplar:

BEDELLİ / BEDELSİZ YOLA TERK: HANGİ KRİTERLER BELİRLER?

Yola terk haberinde şu detay atlanırsa yanlış karar çıkıyor: “bedelsiz terk her yerde olur” zannedilir, sonra itiraz kapıları kapanır. Uygulamada “bedelli mi bedelsiz mi” ayrımı; işlem türüne, plan kararına, kamu alanının niteliğine ve idarenin yorumuna göre şekillenir. Plan uyumu/sınır düzeltme gibi durumlarda bedelsiz beklentisi oluşur; ama her dosyada aynı sonuç çıkmaz.

Bedelsiz beklenti nerede bozulur?

Yatırımcı “yol için bırakıyorum, niye para?” diye sorar; idare ise bazen düzenleme, bazen hibe/terk prosedürü, bazen de farklı bir kamu tahsisini işaret eder. Mikro senaryo: parselin köşesi yol genişlemesine giriyor; terk yapılmadan ruhsat yok. Malik “bedelsiz” sanıyor; dosya farklı başlık altında ele alınınca süreç uzuyor. Kritik iş: hangi madde/işlem üzerinden gidildiğini yazılı görmek.

Mini snippet: Yola terk “bedelsiz” diye bilinir; ancak DOP ve parselasyon dili devreye girince, kamuya geçen alanın hukuki etiketi değişebilir. İstisna çoktur: kapanan yollar, bağış, plan değişikliği gibi. Etki: süre uzar, belirsizlik artar.

NEDEN ÖNEMLİ? 11 Eylül 2025’te yayımlanan yönetmelik değişiklikleri, kamuya geçen alanların tescil/kullanım dilini keskinleştirdi. Dosyada “hangi tür terk” net değilse beklentiyle sonuç ayrışır. 

İki basit alan hesabı, masada hızlı resim çizer (fiyat yok):

Net Alan = Brüt Alan − Terk Alanı
Örnek: 620 m² − 45 m² = 575 m²

Terk Oranı (%) = (Terk Alanı ÷ Brüt Alan) × 100
Örnek: (45 ÷ 620) × 100 ≈ %7,26

TAPUDA TESCİL SONRASI NE OLUR: ŞERH, SINIR, SATIŞ

Yola terk haberinde şu detay atlanırsa yanlış karar çıkıyor: “tapuda düzeldi” denir, ama satış ilanı hâlâ eski m² ile dolaşır. Tescil tamamlanınca parselin yüzölçümü ve sınırı güncellenir; bazen de işlem, imar parseline dönüşüm gibi daha büyük bir dönüşümün parçasıdır. Bu yüzden satışa çıkmadan önce tapu kaydı ve imar durumu aynı netliği göstermelidir.

Emlak ofisi yanlış metrekare yazarsa ne olur?

Sahada sorun basit: ilan platformlarında eski metrekare kalır, alıcı ekspertizde “alan tutmuyor” der, güven kırılır. Mikro senaryo: 575 m²’ye düşen parsel hâlâ 620 m² diye pazarlanır; pazarlık sertleşir. Bu yüzden tescil sonrası ilan datasını güncellemek, reklam değil, risk yönetimidir.

Tablo, etkileri hızlı özetler:

Rayiç ve değer konuşurken bile “alanın netliği” önce gelir; şu içerik, ölçü–kayıt–değer ilişkisinin mantığını toparlıyor Rayiç Bedel Nedir ?

YOLA TERKTE EN SIK HATALAR VE KONTROL LİSTESİ

Yola terk haberinde şu detay atlanırsa yanlış karar çıkıyor: en büyük kayıp gecikmedir. Dosya; imar durumu, plan paftası ve ölçüm netleşmeden başlatılırsa geri döner. Parselasyon sahasında 15–16. maddeyle “hızlı çözüm” sanılıp 18 uygulamasıyla çakışma da görülebilir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü+1

Sahada işe yarayan 7 maddelik kontrol listesi

“Sonra bakarız” dersen, belediye takvimi seni beklemez. Encümen gecikirse satış/ruhsat takvimi sarkar. Kontrol listesi:

İmar durumu + plan paftası

Yol genişliği ve cephe şartı

Harita mühendisi ölçümü

Encümen karar numarası ve tarihi

Tapu tescil sonucu (yeni m²)

İlan/portföy datası güncellemesi

İtiraz ve düzeltme penceresi (varsa)

Mini snippet: Yola terk kontrolünde “ben anladım” yetmez; tevhit ya da ifraz düşünüyorsan, yol cephesi ve çekme mesafesiyle birlikte okunmalı. İstisna: parselasyon sahasında farklı kural çalışabilir. Etki: işlem uzarsa alıcı kaybı hızlanır.

BUNDAN SONRA NE OLUR? Mucize yok; disiplin var. 2025’teki değişiklikler ve dijitalleşme işleri hızlandırabilir, ama her belediyenin işleyişi farklı. Söylentiyle değil, yazılı belgeyle yürümek şart. 

Sıkça Sorulan Sorular

Yola terk nedir?
Bu işlem, imar planında yol görünen bölümün parselden çıkarılıp kamu lehine tapuda tescil edilmesidir. Net m² düşebilir; ruhsat, ifraz ve tevhit dosyası buna göre şekillenir.

Yola terk nasıl yapılır?
Genelde imar durumu alınır, harita mühendisi terk krokisini hazırlar, belediye encümen kararı çıkarır, tapuda tescil yapılır. Evrak/ölçüm uyuşmazsa dosya geri dönebilir.

Yola terk ne kadar sürer?
Süre; belediye yoğunluğu, dosya türü ve itiraz olup olmamasına göre değişir. En erken netlik, imar durumu ve ölçüm kesinleştiğinde gelir; “tarih” ancak o gün yazılır.

Yola terk riskleri nelerdir?
Alan düşüşünü ilan/portföy verisine yansıtmazsan güven kırılır. Bedelli–bedelsiz beklentisi yanlış kurulursa süreç uzar. Parselasyon sahasında 15–16 ile başlayıp 18’le çakışma da görülebilir.